Diagnoza zaburzeń ze spektrum autyzmu u dzieci, młodzieży, dorosłych
zakres diagnozy zaburzeń autystycznych – etapy diagnozy zaburzeń autystycznych – jak przebiega proces diagnozy – co się dzieje podczas spotkań diagnostycznych – jak się przygotować do diagnozy
Diagnoza spektrum autyzmu Bydgoszcz (dzieci, młodzież, dorośli)
Rozpoznanie problemów psychicznych najmłodszych w Bydgoszczy
Jeśli Twoje dziecko przejawia nietypowe zachowania w obszarach relacji z ludźmi, komunikacji, w tym mowy, i zastanawiają Cię niektóre jego zachowania, albo wizytę u specjalisty sugeruje lekarz, opiekunki w żłobku lub inne osoby z bliskiego otoczenia dziecka, proponujemy diagnozę w Propsyche. Specjalista oceni, czy rozwój dziecka rzeczywiście przebiega nietypowo i czy jest mu potrzebna terapia.
Zachowania i problemy, które powinny skłonić opiekunów do poszukania diagnozy to m.in.:
- opóźniony rozwój mowy,
- trudności w nawiązywaniu kontaktów z innymi ludźmi,
- trudności w rozumieniu myśli, motywów działania i uczuć innych osób,
- brak lub niewielkie dążenie do interakcji z innymi osobami,
- unikanie kontaktu wzrokowego,
- brak potrzeby współdzielenia zainteresowań z innymi osobami,
- nietypowy ton głosu np. monotonny, pozbawiony melodii,
- nierozumienie żartów, sarkazmu, ironii, metafor (u starszych dzieci i dorosłych),
- brak gestu wskazywania lub machania na pożegnanie,
- echolalia (powtarzanie słów lub dźwięków),
- nietolerowanie odstępstw od rutyny i zmian w otoczeniu,
- zainteresowanie wąską dziedziną wiedzy,
- potrzeba oddawania się powtarzalnym zachowaniom np.: układanie zabawek w szereg.
Diagnoza zaburzeń autystycznych w Propsyche Bydgoszcz
Diagnoza zaburzeń ze spektrum autyzmu jest procesem, który obejmuje ocenę zachowań, komunikacji i interakcji społecznych osoby. Proces ten przeprowadzany jest przez wykwalifikowanych specjalistów zajmujących się zaburzeniami neurorozwojowymi. Pierwszym krokiem jest przeprowadzenie wywiadu z rodziną lub opiekunami dziecka. Specjalista pyta o historię rozwoju dziecka, przebieg ciąży i porodu, pierwsze lata życia dziecka, a także obecne zachowania. Później przeprowadzana jest ocena zachowań i interakcji społecznych badanej osoby podczas różnych sytuacji, takich jak rozmowa, zabawy, kontakt wzrokowy i inne. Często używane są różne narzędzia diagnostyczne i testy, takie jak ADOS (Autism Diagnostic Observation Schedule), ADI-R (Autism Diagnostic Interview-Revised) i inne.
ADOS-2 oraz ADI-R - złoty standard diagnozy
Czym jest badanie ADOS-2? ADOS-2 w Bygoszczy
ADOS-2 (Autism Diagnostic Observation Schedule – Second Edition) to wystandaryzowane, częściowo ustrukturyzowane narzędzie diagnostyczne, uznawane międzynarodowo za złoty standard w diagnostyce zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD) u dzieci, młodzieży oraz dorosłych.
Co wyróżnia ADOS-2?
Został opracowany i opublikowany w 2012 roku jako zaktualizowana wersja testu ADOS, z nowymi normami i algorytmami oraz dodatkowym modułem dla najmłodszych dzieci. Składa się z pięciu modułów, które dobiera się odpowiednio do wieku oraz poziomu rozwoju języka badanego. Pozwala to na stosowanie testu zarówno u niemówiących dzieci, jak i osób dorosłych z płynną mową.
Jak przebiega badanie?
Sesja trwa zwykle 40–60 minut i polega na obserwacji behawioralnej podczas zadań dostosowanych do wieku i umiejętności osoby badanej: zabawa, opowiadanie historii, dialog, manipulacja przedmiotami.
Diagnosta rejestruje i koduje zachowania w dwóch głównych obszarach: komunikacja społeczna oraz zachowania powtarzalne i stereotypowe.
Wyniki interpretowane są w oparciu o określone normy diagnostyczne i mogą być wspierane dodatkowymi narzędziami, jak np. wywiad ADI‑R, co zwiększa trafność rozpoznania zgodnie z kryteriami ICD‑10, ICD‑11 i DSM‑5.
Dlaczego ADOS-2 jest ważny?
Umożliwia rzetelną i obiektywną ocenę objawów ASD w różnych grupach wiekowych, nawet gdy mowa jest ograniczona lub jej brak.
Wyniki testu są akceptowane przez środowisko kliniczne i orzecznicze, dzięki czemu stanowią solidny fundament do dalszych decyzji diagnostycznych i terapeutycznych.
Dzięki wysokiej precyzji kodowania i oceny możliwe jest monitorowanie postępów w terapii oraz dostosowywanie planu wsparcia do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Czym jest badanie ADI-R? ADI-R w Bydgoszczy
ADI-R (Autism Diagnostic Interview – Revised) to ustrukturyzowany wywiad kliniczny przeznaczony do diagnozy zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD). Jest to narzędzie uznawane za jedno z najbardziej wiarygodnych i rekomendowanych metod oceny objawów autyzmu, szczególnie w połączeniu z obserwacją ADOS-2.
Na czym polega ADI-R?
Wywiad przeprowadza przeszkolony diagnosta z rodzicem lub opiekunem osoby badanej (dziecka, nastolatka lub dorosłego).
Składa się z około 100 pytań dotyczących wczesnego rozwoju, aktualnych zachowań oraz historii funkcjonowania.
Pytania obejmują trzy główne obszary diagnostyczne:
Jakość interakcji społecznych,
Komunikacja i język,
Zachowania stereotypowe..
Jak przebiega badanie?
Rozmowa trwa zazwyczaj 1,5–2,5 godziny. Diagnosta prowadzi ją w oparciu o standaryzowany kwestionariusz, zadając pytania otwarte i doprecyzowujące.
Uzyskane odpowiedzi są następnie kodowane według określonych kryteriów i porównywane z normami diagnostycznymi (DSM-5, ICD-10, ICD-11).
Badanie koncentruje się zarówno na aktualnym funkcjonowaniu, jak i na kluczowych okresach rozwoju, co pozwala uzyskać pełny obraz przebiegu objawów.
Dlaczego ADI-R jest ważny?
Komplementarność – ADI-R w połączeniu z ADOS-2 tworzy tzw. „złoty standard” diagnostyki ASD, pozwalający na wszechstronną ocenę zarówno obserwowanych zachowań, jak i historii rozwoju.
Wiarygodność – dzięki swojej szczegółowości i standaryzacji, wyniki są szeroko akceptowane w środowisku klinicznym i orzeczniczym.
Indywidualizacja terapii – informacje z wywiadu stanowią podstawę do zrozumienia mocnych stron i trudności pacjenta, co ułatwia dopasowanie planu terapeutycznego i edukacyjnego.
Diagnoza i wskazówki terapeutyczne
Czasami zachowania obserwowane podczas diagnozy mogą mieć swoje źródło nie tylko w zaburzeniach ze spektrum autyzmu, ale również w innych trudnościach rozwojowych czy zdrowotnych. Dlatego diagnosta, prowadząc proces diagnostyczny, będzie zawsze starał się wykluczyć inne zaburzenia neurorozwojowe (takie jak ADHD, niepełnosprawność intelektualna czy zaburzenia językowe), a także sprawdzi, czy zgłaszane objawy nie wynikają z problemów zdrowotnych (np. zaburzeń słuchu, wzroku czy chorób neurologicznych) lub z trudności natury psychicznej, takich jak depresja czy zaburzenia lękowe. Tak szeroka perspektywa jest kluczowa, ponieważ tylko wtedy diagnoza ma charakter rzetelny i pozwala na podjęcie właściwych działań wspierających.
Efektem całego procesu diagnostycznego jest nie tylko postawienie rozpoznania, ale również opracowanie spersonalizowanego planu terapeutycznego, który uwzględnia unikalne potrzeby i możliwości osoby badanej. Taki plan może obejmować zarówno cele krótko-, jak i długoterminowe, odnoszące się do rozwoju umiejętności społecznych, komunikacyjnych, poznawczych czy emocjonalnych. Często w jego tworzenie zaangażowany jest nie tylko diagnosta, lecz także szerszy zespół specjalistów, którzy wspólnie analizują wyniki badań i proponują najlepsze formy wsparcia.
Terapia, która wynika z przeprowadzonej diagnozy, ma zazwyczaj charakter wielowymiarowy. Obejmuje ona różnorodne interwencje, takie jak terapia behawioralna, skoncentrowana na wzmacnianiu pożądanych zachowań i redukowaniu zachowań trudnych, terapia mowy i komunikacji, która wspiera rozwój języka i kompetencji komunikacyjnych, a także terapia zajęciowa, pomagająca w rozwijaniu samodzielności i funkcjonowania w codziennym życiu. W zależności od potrzeb mogą być też włączane inne formy oddziaływań, np. trening umiejętności społecznych, fizjoterapia czy wsparcie psychoterapeutyczne. Takie zintegrowane podejście daje największą szansę na poprawę jakości życia osoby z ASD oraz jej rodziny.
W Propsyche, w jednym ośrodku pomoc świadczą: psychiatrzy, psychologowie i psychoterapeuci
Bardzo często leczenie psychiatryczne opiera się na działaniach wielotorowych np.: braniu leków, psychoterapii, psychoedukacji, a w przypadku młodzieży także socjoterapii. W Propsyche dostępne są wszystkie wymienione formy pomocy. Co więcej specjaliści ściśle współpracują ze sobą, konsultują się, dzięki czemu terapia jest spójna i może być w razie potrzeby szybko modyfikowana.
Najczęściej zadawane pytania
Tworzymy plan opieki uwzględniając indywidualne potrzeby pacjenta. W tym miejscu odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania i wątpliwości rodziców oraz opiekunów, którzy rozważają rozpoczęcie diagnozy zaburzeń ze spektrum autyzmu dla swojego dziecka.
Zaburzenia ze spektrum autyzmu diagnozowane są u 1 na 100 osób. Najczęściej diagnozę przeprowadza się u dzieci od 2 do 5 roku życia, ale można ją odbyć właściwie w każdym wieku, nawet w dorosłości. Częstotliwość diagnozowania zaburzeń ze spektrum autyzmu zwiększa się w miarę zwiększania się świadomości rodziców, dostępności specjalistów i lepszych narzędzi diagnostycznych.
Taka diagnoza pozwala odróżnić od siebie różne zaburzenia, które mogą objawiać się podobnymi trudnościami. Na przykład, ADHD i spektrum autyzmu mogą mieć wspólne cechy, takie jak trudności z koncentracją czy kontaktami społecznymi. W Propsyche zwracamy szczególną uwagę na precyzyjne rozpoznanie przyczyn trudności dziecka, aby móc zaproponować odpowiednie wsparcie. Nasze podejście uwzględnia współistnienie różnych zaburzeń oraz ich wpływ na codzienne funkcjonowanie dziecka.
Diagnoza to pierwszy krok do zrozumienia trudności dziecka i znalezienia skutecznych rozwiązań. Wczesne rozpoznanie problemów rozwojowych, takich jak ADHD czy spektrum autyzmu, umożliwia szybsze wprowadzenie odpowiedniej terapii i wsparcia. Dzięki temu dziecko może rozwijać się w swoim tempie, unikając potencjalnych trudności w relacjach, nauce czy codziennym funkcjonowaniu. Odpowiednio przeprowadzona diagnoza pozwala również rodzicom lepiej zrozumieć potrzeby dziecka i wspierać je w sposób dostosowany do jego możliwości.
Jeśli dziecko jest wystarczająco duże, wyjaśnij mu, że będzie miało spotkanie z osobą, która chciałaby dowiedzieć się więcej na jego temat. Wytłumacz, że będziesz obecny na spotkaniu. Możesz powiedzieć dziecku, że w miejscu, do którego idziecie znajdują się całkiem fajne zabawki :). Możesz obiecać dziecku, że po zakończeniu sesji będziecie mogli razem zrobić coś przyjemnego. Pozwól dziecku zabrać ze sobą ulubioną zabawkę lub przedmiot: to może dać mu większe poczucie bezpieczeństwa podczas sesji. Przygotuj przekąski i napoje, które dziecko lubi. Współpracuj z dzieckiem i zachęcaj je do uczestniczenia w sesji. Im bardziej dziecko będzie zaangażowane, tym więcej dowie się diagnosta. Po zakończeniu sesji warto zarezerwować czas na odpoczynek i relaks.
ADOS oznacza Autism Diagnosis Observation Schedule, czyli protokół obserwacji do diagnozy autyzmu. To narzędzie stosowane podczas spotkań diagnostycznych z osobami, u których zauważa się cechy, sposób funkcjonowania i wchodzenia w relacje mogące sugerować, że dziecko lub dorosły cierpi na zaburzenia ze spektrum autyzmu.
Echolalia to powtarzanie lub naśladowanie słów, fraz, dźwięków lub sylab usłyszanych wcześniej. Jest charakterystyczna dla niektórych dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Nie zawsze jest oznaką braku zdolności do komunikacji; czasami jest to mechanizm adaptacyjny, który pomaga osobom z zaburzeniami ze spektrum przetwarzać i reagować na informacje z otoczenia. Echolalia może być jednym z obszarów, nad którymi pracuje się w terapii mowy i komunikacji. Przykładem echolalii może być następująca sytuacja: matka mówi do dziecka: "Czy chcesz iść do domu?", a dziecko z echolalią odpowiada: "Czy chcesz iść do domu?". W tym przykładzie dziecko powtarza bardzo dokładnie to, co usłyszało od matki, zamiast udzielić odpowiedzi na pytanie, ale echolalia u dziecka może się różnić pod względem stopnia powtarzania słów.
Czasami proces diagnozy może wydłużyć się, jeśli konieczne są dodatkowe badania. Duże znaczenie ma również współpraca rodziców lub opiekunów. Jeśli rodzice potrafią podać dokładne informacje i uczestniczą aktywnie w procesie oceny, może to przyspieszyć diagnozę. Zdarza się takżę, że objawy nie są typowe, albo występuje kilka zaburzeń jednocześnie i dlatego niektóre przypadki są bardziej skomplikowane niż inne, co może wydłużyć czas trwania procesu diagnozy.
Niektóre zachowania i cechy uważane za objawy zaburzeń ze spektrum autyzmu mogą występować także w innych chorobach lub zespołach np. w zaburzeniach lękowych, zaburzeniach sensorycznych, innych zaburzeniach neurorozwojowych takich jak: zaburzenie rozwoju mowy i języka, zaburzenie deficytu uwagi z hiperaktywnością (ADHD).
Cennik diagnozy zaburzeń ze spektrum autyzmu dla dzieci Bydgoszcz
Długość, częstotliwość i liczba sesji diagnostycznych ustalane są indywidualnie w zależności od potrzeb badanego dziecka lub nastolatka. Ostateczny koszt diagnozy ustalany jest na pierwszej konsultacji.