ADOS Bydgoszcz
Czym jest ADOS? – Kiedy stosuje się test? – Na czym polega badanie ADOS? – Jakie są objawy zaburzeń ze spektrum autyzmu?
ADOS w Propsyche w Bydgoszczy
Pomoc w diagnozie autyzmu
ADOS-2 (Autism Diagnosis Observation Schedule), to protokół obserwacji do diagnozy zaburzeń spektrum autyzmu. Jest to narzędzie stosowane podczas spotkań diagnostycznych z osobami, u których zauważa się cechy, sposób funkcjonowania i wchodzenia w relacje mogące sugerować, że dziecko cierpi na zaburzenia ze spektrum autyzmu. Jeśli u Twojego dziecka występują takie zachowania i udasz się na specjalistyczną diagnozę, może podczas niej zostać wykorzystany ADOS. Narzędzie to można wykorzystywać również do diagnozy osób dorosłych.
ADOS-2 uznawany na całym świecie za tzw. „złoty standard” w diagnozie spektrum autyzmu. Badanie polega na prowadzeniu zestandaryzowanych zadań i sytuacji społecznych, które pozwalają specjaliście obserwować zachowania dziecka lub osoby dorosłej w obszarach komunikacji, interakcji społecznych, wyobraźni czy elastyczności zachowania. Dzięki temu możliwe jest uchwycenie trudności, które mogą wskazywać na zaburzenia ze spektrum autyzmu.
Warto jednak podkreślić, że ADOS-2 jest jednym z narzędzi diagnostycznych, ale nie jedynym i nie zawsze wystarczającym samodzielnie. Wynik testu powinien być interpretowany w szerszym kontekście, z uwzględnieniem wywiadu rozwojowego, obserwacji klinicznej, testów psychologicznych oraz rozmów z rodzicami i nauczycielami. Dlatego w procesie diagnozy często stosuje się także inne narzędzia, takie jak ADI-R (Autism Diagnostic Interview-Revised) – szczegółowy wywiad z rodzicami, który pozwala zebrać informacje o rozwoju i funkcjonowaniu dziecka od wczesnych lat życia.
Kompleksowa diagnoza spektrum autyzmu wymaga więc łączenia różnych metod i źródeł danych, aby uzyskać pełny obraz mocnych stron oraz trudności osoby diagnozowanej. Więcej o diagnozie zaburzeń spektrum autyzmu u dzieci i młodzieży w Bydgoszczy przeczytasz tutaj.
Zachowania i problemy, które powinny skłonić do diagnozy to m.in.:
- opóźniony rozwój mowy,
- trudności w nawiązywaniu przyjaźni z rówieśnikami,
- trudności w rozumieniu myśli, motywów działania i uczuć innych osób,
- brak lub słabe dążenie do interakcji z innymi osobami,
- unikanie kontaktu wzrokowego,
- brak potrzeby współdzielenia zainteresowań z innymi osobami,
- nietypowy ton głosu np. monotonny, pozbawiony melodii,
- nierozumienie żartów, sarkazmu, ironii, metafor,
- brak gestu wskazywania lub machania na pożegnanie,
- echolalia (powtarzanie słów lub dźwięków),
- nietolerowanie odstępstw od rutyny i zmian w otoczeniu,
- zainteresowanie wąską dziedziną wiedzy,
- potrzeba oddawania się powtarzalnym zachowaniom: układanie zabawek w szereg.
ADOS - na jakie sfery życia jest nakierowany
Podczas diagnozy ADOS specjalista nie dokonuje całościowej oceny rozwoju dziecka czy osoby dorosłej w różnych obszarach, takich jak sprawność motoryczna, rozwój poznawczy, funkcjonowanie zmysłów czy poziom intelektualny. Badanie nie ma na celu określenia ogólnego poziomu rozwoju, lecz skupia się przede wszystkim na tych zachowaniach i reakcjach, które mogą być charakterystyczne dla spektrum autyzmu.
W trakcie sesji diagnostycznej ADOS psycholog obserwowuje m.in.:
sposób nawiązywania i podtrzymywania kontaktu z drugą osobą,
umiejętności komunikacyjne – zarówno werbalne, jak i niewerbalne,
obecność i charakter zachowań stereotypowych czy powtarzalnych,
elastyczność w reagowaniu na zmieniające się warunki interakcji.
Dzięki takiemu ukierunkowaniu badanie pozwala na uchwycenie subtelnych różnic w funkcjonowaniu społecznym i komunikacyjnym, które mogą nie być widoczne podczas zwykłej rozmowy czy obserwacji w codziennym życiu. ADOS jest więc narzędziem uzupełniającym diagnozę, skoncentrowanym na kluczowych objawach autyzmu, a jego wynik zawsze powinien być interpretowany w szerszym kontekście klinicznym.
ADOS - na czym polega badanie
Specjalista, który przeprowadza badanie ADOS, korzysta zawsze z tych samych, wystandaryzowanych materiałów. Są to m.in. zabawki, obrazki, książeczki czy przedmioty codziennego użytku – dobrane tak, aby wywołać określone reakcje i umożliwić obserwację zachowań typowych dla sytuacji społecznych. Dzięki temu każde badanie przebiega w podobny sposób, co pozwala na obiektywną ocenę i porównywanie wyników niezależnie od miejsca czy osoby badającej.
Podczas diagnozy specjalista obserwuje, jak badany reaguje na proponowane aktywności, w jaki sposób komunikuje swoje potrzeby, czy podejmuje próby nawiązania kontaktu oraz jakie strategie wykorzystuje w interakcji. Każde z zachowań oceniane jest według jasno określonych kryteriów, zawartych w protokole ADOS. Wyniki nie są więc subiektywną opinią obserwatora, ale oparte są na standaryzowanych zasadach punktacji, co zwiększa rzetelność i trafność diagnozy.
Ważne jest również to, że z narzędzia mogą korzystać wyłącznie osoby, które odbyły specjalistyczne szkolenie z zakresu stosowania procedury ADOS. Dotyczy to psychologów, pedagogów, lekarzy czy innych specjalistów zajmujących się diagnozą zaburzeń ze spektrum autyzmu. Tylko odpowiednio przeszkolona osoba potrafi prawidłowo przeprowadzić obserwację, zakodować zachowania i zinterpretować wynik w kontekście całego procesu diagnostycznego.
W Propsyche, w jednym ośrodku pomoc świadczą: psychiatrzy, psychologowie i psychoterapeuci
Bardzo często leczenie psychiatryczne opiera się na działaniach wielotorowych np.: braniu leków, psychoterapii, psychoedukacji, a w przypadku młodzieży także socjoterapii. W Propsyche dostępne są wszystkie wymienione formy pomocy. Co więcej specjaliści ściśle współpracują ze sobą, konsultują się, dzięki czemu terapia jest spójna i może być w razie potrzeby szybko modyfikowana.
Najczęściej zadawane pytania
Tworzymy plan opieki uwzględniając indywidualne potrzeby pacjenta. W tym miejscu odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania i wątpliwości rodziców oraz opiekunów, którzy rozważają rozpoczęcie badania ADOS dla swojego dziecka.
ADOS może być stosowany już od 12 miesiąca życia. Może służyć także do diagnozy starszych dzieci, młodzieży i dorosłych.
Czas badania narzędziem ADOS może być bardzo różny. Badanie, w zależności od wieku pacjenta i wersji badania oraz zachowania dziecka, trwa od 30 minut do nawet 2 godzin. Zazwyczaj składa się z różnych etapów, w których ocenia się komunikację werbalną i niewerbalną, zachowania społeczne oraz zainteresowania dziecka.
Wyniki badania ADOS mogą pomóc w diagnozie zaburzeń ze spektrum autyzmu, ale powinny być interpretowane w kontekście innych informacji i obserwacji.
Wizyta u psychologa przebiega w atmosferze zrozumienia i wsparcia. Jeśli czujesz, że coś jest nie tak i chciałbyś poprawić jakość swojego życia zachęcamy do wizyty. Opisanie specjaliście swojego samopoczucia i niepokojących objawów pomoże obrać kierunek, w którym można iść dalej. Psycholog może zaproponować diagnozę w kierunku zaburzeń ze spektrum autyzmu lub zasygnalizuje, że Twoje problemy mogą wynikać z czegoś innego.
Czasami proces diagnozy może wydłużyć się, jeśli konieczne są dodatkowe badania. Duże znaczenie ma również współpraca rodziców lub opiekunów. Jeśli rodzice potrafią podać dokładne informacje i uczestniczą aktywnie w procesie oceny, może to przyspieszyć diagnozę. Zdarza się takżę, że objawy nie są typowe, albo występuje kilka zaburzeń jednocześnie i dlatego niektóre przypadki są bardziej skomplikowane niż inne, co może wydłużyć czas trwania procesu diagnozy.
Jeśli dziecko jest wystarczająco duże, wyjaśnij mu, że będzie miało spotkanie z osobą, która chciałaby dowiedzieć się więcej na jego temat. Spróbuj stworzyć przyjazną i komfortową atmosferę. Możesz zaproponować dziecku, że po zakończeniu sesji będziecie mogli razem zrobić coś przyjemnego, coś co szczególnie lubi. Współpracuj z dzieckiem i zachęcaj je do uczestniczenia w sesji. Im bardziej dziecko będzie zaangażowane, tym więcej dowie się diagnosta. Dziecko może być zdenerwowane lub nieśmiałe w obecności nieznanego dorosłego. Przygotuj je do spotkania, mówiąc, że osoba, z którą będzie rozmawiało, jest po to, aby pomóc i że można jej zaufać. Po zakończeniu sesji warto zarezerwować czas na odpoczynek.
Cennik ADOS Bydgoszcz
ADOS-2 jest przeprowadzany w ramach diagnozy zaburzeń spektrum autyzmu. Psycholog może zdecydować o uwzględnieniu w procesie diagnostycznym również innych narzędzi. Więcej na temat całościowej diagnozy psychologicznej spektrum autyzmu dzieci i młodzieży przeczytasz tutaj.