Punkcje lędźwiowe – badanie płynu m-r

Punkcja lędźwiowa w Bydgoszczy

Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego jest jedną z metod diagnostycznych stosowanych w ocenie chorób otępiennych i innych zaburzeń neurologicznych. Analiza biomarkerów obecnych w płynie mózgowo-rdzeniowym pozwala lekarzowi na dokładniejsze postawienie diagnozy, szczególnie w przypadkach podejrzenia choroby Alzheimera.

Punkcje lędźwiowe, badanie płynu mózgowo-rdzeniowego – dlaczego warto wykonać?

Płyn mózgowo-rdzeniowy to wodnista ciecz opływająca mózgowie i rdzeń kręgowy. Wypełnia przestrzeń podpajęczynówkową, układ komorowy i kanał rdzenia kręgowego. Jest jak poduszka chroniąca mózg. Powstaje w splocie naczyniówkowym, czyli specjalnej tkance znajdującej się w mózgu. Osoby dorosłe mają go od około 100 do 150 ml, a u noworodków jest go od 10 do 60 ml. Płyn ten jest wytwarzany cały czas, a po jakimś czasie wchłaniany do krwi. W ciągu doby organizm wytwarza pół litra tego płynu, jest on systematycznie wymieniany.

Płyn mózgowo-rdzeniowy pełni kilka ważnych funkcji. Chroni mózgowie przed urazami mechanicznymi. „Myje" ośrodkowy układ nerwowy z produktów ubocznych przemiany materii. Dzięki sile wyporu pozwala zmniejszyć ciężar mózgu, zapobiegając tym samym niedokrwieniu i uciskowi na części leżące „na dole". Dlatego skład płynu mózgowo-rdzeniowego może sporo powiedzieć o stanie ośrodkowego układu nerwowego, jego badanie jest pomocne w diagnostyce wielu schorzeń.

Jak przebiega nakłucie lędźwiowe?

Nakłucie lędźwiowe wykonuje lekarz. Badany zazwyczaj musi położyć się na boku w pozycji embrionalnej, a po zakończeniu procedury powinien przez pewien czas leżeć na płaskiej powierzchni. Bardzo ważne jest, by pacjent się w trakcie badania nie ruszał. Przed rozpoczęciem pobierania płynu, miejsce, w które lekarz będzie wkłuwał igłę musi zostać zdezynfekowane, a niekiedy znieczulone. Następnie lekarz wprowadza specjalną igłę pomiędzy kręgi, w dolnej części pleców, poniżej zakończenia rdzenia kręgowego.

Opłata zawiera wykonanie punkcji lędźwiowej z pobraniem płynu mózgowo-rdzeniowego, badanie próbki pod kątem markerów chorób otępiennych wykonane przez wiodące nowoczesne laboratorium diagnostyczne – Testzentrum EFG Erlangen w Niemczech.

Najczęściej zadawane pytania

Tworzymy plan opieki uwzględniając indywidualne potrzeby pacjenta. W tym miejscu odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania i wątpliwości dotyczące badania płynu mózgowo-rdzeniowego.

? Czym jest płyn mózgowo-rdzeniowy?

Płyn mózgowo-rdzeniowy to wodnista ciecz opływająca mózgowie i rdzeń kręgowy. Wypełnia przestrzeń podpajęczynówkową, układ komorowy i kanał rdzenia kręgowego. Jest jak poduszka chroniąca mózg. Osoby dorosłe mają go od około 100 do 150 ml. Płyn ten jest wytwarzany cały czas – w ciągu doby organizm wytwarza pół litra tego płynu. W 99% składa się z wody, w niewielkich ilościach znajdują się w nim białka, sód, potas, glukoza, wapń.

? Jak wygląda nakłucie lędźwiowe?

Nakłucie lędźwiowe wykonuje lekarz. Badany zazwyczaj musi położyć się na boku w pozycji embrionalnej. Przed rozpoczęciem pobierania płynu miejsce wkłucia zostaje zdezynfekowane, a niekiedy znieczulone. Lekarz wprowadza specjalną igłę pomiędzy kręgi w dolnej części pleców i pobiera niewielką ilość płynu. Stosowanie specjalnych igieł (nieuraznych), odpoczynek po zabiegu i stosowanie się do zaleceń pozwala uniknąć zespołu popunkcyjnego.

? Dlaczego, aby „zbadać” mózg pobiera się płyn mózgowo-rdzeniowy?

Płyn mózgowo-rdzeniowy pełni kilka ważnych funkcji. Chroni mózgowie przed urazami mechanicznymi. „Myje” ośrodkowy układ nerwowy z produktów ubocznych przemiany materii. Dzięki sile wyporu pozwala zmniejszyć ciężar mózgu. Dlatego skład płynu mózgowo-rdzeniowego może sporo powiedzieć o stanie ośrodkowego układu nerwowego.

? W jaki sposób badanie pomaga w diagnostyce choroby Alzheimera?

Próbka z płynem mózgowo-rdzeniowym przewożona jest do laboratorium, gdzie oznacza się poziom biomarkerów: beta-amyloidu 40-42, białka tau oraz ufosforylowanego białka tau. Niski poziom beta-amyloidu 42 przy jednoczesnym wysokim poziomie białka tau oznacza prawdopodobieństwo choroby Alzheimera. Badanie powinno być zawsze interpretowane przez doświadczonego lekarza klinicystę.

? Co zrobić, aby po punkcji nie wystąpił ból głowy?

Podczas badania konieczne jest zachowanie spokoju. Po zabiegu trzeba leżeć na płaskiej powierzchni i nie ruszać się. Kiedy lekarz pozwoli wstać, warto pić dużo wody i, jeśli nie ma przeciwwskazań, wypić kawę. Ból głowy może się utrzymywać do dwóch dni po zabiegu – jeśli trwa dłużej, trzeba zgłosić się do lekarza.