SZKOLENIE Diagnoza AuDHD u osób dorosłych

Jeden z najczęstszych błędów diagnostycznych: niedodiagnozowanie

AuDHD to fenotyp charakteryzujący się współwystępowaniem ADHD i spektrum autyzmu – pozostaje jednym z najczęściej pomijanych rozpoznań w gabinecie psychologicznym i psychiatrycznym. Nie dlatego, że diagnostycy pracują niedbale. Dlatego, że to zjawisko jest strukturalnie trudne do uchwycenia.
AuDHD to nie jest prosta suma ADHD plus ASD. To swoisty fenotyp kliniczny, który rządzi się własnymi regułami: maskowanie zachowań autystycznych przez kompensacje charakterystyczne dla ADHD, odmienne wzorce dysregulacji emocjonalnej, specyficzne – często zaskakujące – reakcje na farmakoterapię. Sprawdzenie osobno kryteriów DSM dla ADHD, a potem dla ASD, często nie wystarczy. Czasem jedna diagnoza przesłania drugą. Czasem obie są obecne, ale żadna nie jest postawiona.

Trzy obrazy kliniczne, które trzeba umieć odróżnić

Zanim pojawi się pytanie „czy to AuDHD?”, pojawiają się dwa wcześniejsze: czy to ADHD bez cech spektrum? Czy to spektrum bez ADHD? Umiejętność rozróżnienia tych trzech prezentacji, z których każda wymaga nieco innego podejścia diagnostycznego i terapeutycznego jest sednem tego szkolenia.

ADHD bez cech spektrum to przede wszystkim trudności z regulacją uwagi i hamowaniem, przy zachowanej intuicji społecznej i elastyczności w relacjach. Pacjent rozumie niepisane zasady, adaptuje się do nowych sytuacji, odczytuje kontekst emocjonalny. Impulsywność jest widoczna, ale nie towarzyszy jej sztywność lub dystans w kontakcie.

Spektrum autyzmu bez ADHD to obraz, w którym dominują trudności w komunikacji społecznej, wąskie zainteresowania i potrzeba przewidywalności – przy relatywnie zachowanej zdolności do skupienia (a niekiedy wręcz hiperfokusie na określonych tematach). Objawy dysregulacji uwagi mogą być obecne, ale wynikają raczej ze specyfiki przetwarzania sensorycznego i poznawczego niż z deficytu hamowania.

AuDHD to nakładanie się obu profili w sposób, który nie jest addytywny – jest emergentny! Maskowanie społeczne charakterystyczne dla spektrum splata się z impulsywnością ADHD, tworząc obraz, który bywa mylony z zaburzeniami osobowości, lękiem społecznym lub depresją lekooporną. Reakcja na leki na ADHD jest często słabsza lub inna niż oczekiwana. Burnout autystyczny nakłada się na wyczerpanie wynikające z dysregulacji.

Trudność diagnostyczna jest realna i nie jest oznaką niekompetencji – to właściwość samego zjawiska!

Co obejmuje program?

Szkolenie przeplatać teorię z narzędziami i pracą na przypadkach – łącznie 8 godzin dydaktycznych.

• Podstawy neurobiologiczne i kliniczne – czym różni się AuDHD od „czystego” ADHD i od „czystego” ASD, skąd biorą się mity o spektrum i jakie mają konsekwencje diagnostyczne.
• Diagnoza różnicowa – jak myśleć o trzech obrazach klinicznie, jakie obszary badać (komunikacja społeczna, elastyczność poznawcza, sensoryka, tożsamość) i jak nie wpaść w efekt horoskopowy.
• Narzędzia i wywiad kliniczny – jak prowadzić wywiad pod kątem spektrum (żeby nie sugerować odpowiedzi), jak stosować kwestionariusz AQ: jak rozumieć normy, kiedy wynik jest klinicznie istotny, a kiedy wprowadza w błąd. Rola wywiadu z osobą trzecią i dokumentacji dziecięcej. Kryteria kierowania na ADOS-2 i ADI-R.
• ADHD u osoby w spektrum – jak nakładają się objawy, dlaczego leki mogą działać inaczej, jak formułować zalecenia terapeutyczne i farmakologiczne.
• Sesja przypadków klinicznych – złożone przypadki z rewizją diagnozy z praktyki prowadzącego.

Co otrzymujesz w ramach szkolenia?

Poza 8 godzinami dydaktycznymi z prowadzącym, każdy uczestnik otrzymuje:

• Materiały szkoleniowe: slajdy, tabele różnicujące.
• Dostęp do nagrań ze szkolenia przez 30 dni