fbpx

Zaburzenie osobowości borderline

Świat osoby cierpiącej na zaburzenie osobowości borderline to świat przepełniony silnymi emocjami, których często nie sposób kontrolować. To świat bardzo pomieszany, przepełniony naprzemiennie ogromną złością, bezgranicznym umiłowaniem i miłością, a czasem także głębokim smutkiem i wielką pustką.

Klasyfikacja ICD-10 Światowej Organizacji Zdrowia wyróżnia osobowość chwiejną emocjonalnie, która obejmuje dwa podtypy: impulsywny i borderline.

Typ impulsywny osobowości chwiejnej emocjonalnie charakteryzują wyraźna skłonność do konfliktów oraz kłótliwość, do rozpoznania jej niezbędne jest stwierdzenie co najmniej dwóch spośród następujących cech:

  • skłonność do działań impulsywnych,
  • łatwość do reagowania gniewem lub przemocą,
  • trudności z podtrzymaniem działań, które nie przynoszą szybkiej satysfakcji,
  • niestabilny i kapryśny nastrój.

Typ z pogranicza osobowości chwiejnej emocjonalnie, czyli borderline, musi spełniać trzy z następujących cech:

  • niejasności dotycząca obrazu własnej osoby,
  • brak precyzyjnych celów i preferencji (również seksualnych),
  • angażowanie się w intensywne, niestabilne związki prowadzące do kryzysów emocjonalnych,
  • próby uniknięcia potencjalnego porzucenia,
  • groźby lub działania samobójcze i samouszkadzające,
  • stałe uczucie pustki wewnętrznej.

Z kolei wg innej klasyfikacji, tym razem Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, osobowość borderline (osobowość z pogranicza) jest to wzorzec zachowań zdominowany niestabilnością w relacjach interpersonalnych, w ocenie własnej osoby i w zakresie emocjonalnym oraz z wyraźnie zaznaczoną wybuchowością. Osobowość bordeline diagnozuje się, gdy zauważymy u osoby objawy takie jak:

  • podejmowanie rozpaczliwych wysiłków w celu zapobieżenia porzuceniu realnemu lub wyimaginowanemu,
  • niestałe ale intensywne związki interpersonalne (krańcowe idealizowanie lub dewaluowanie),
  • zniekształcony lub niestabilny obraz własnej osoby lub poczucia własnej wartości,
  • impulsywność w co najmniej dwóch obszarach stanowiących potencjalne zagrożenie dla samego siebie (życie seksualne, wydawanie pieniędzy, używanie substancji psychoaktywnych, ryzykowne prowadzenie samochodu, napadowe objadanie się),
  • nawracające zachowania samobójcze, próby lub groźby samobójcze, dokonywanie samookaleczeń,
  • niestabilność emocjonalna wywołana nadmierną reaktywnością nastroju,
  • przewlekłe uczucie pustki,
  • nieadekwatny do sytuacji silny gniew lub brak kontroli nad wybuchami gniewu.

Z powyższej listy powinno pojawić się co najmniej pięć objawów, by rozpoznać zaburzenie osobowości borderline.

Osoby cierpiące na BPD znajdą pomoc w PROPSYCHE
 Osobę cierpiącą na borderline cechuje wyraźna skłonność do konfliktów oraz kłótliwość.

W leczeniu zaburzenia osobowości borderline wykorzystuje się podobnie jak w przypadku innych zaburzeń osobowości zarówno metody psychologiczne, głównie psychoterapię, jak i leczenie farmakologiczne, które wspomaga proces terapii, np. gdy zmiany nastroju są tak silne i gwałtowne, że pacjenci nie są w stanie korzystać z psychoterapii.

Psychoterapia psychodynamiczna jest skuteczną metodą pracy terapeutycznej z osobami cierpiącymi na zaburzenie osobowości borderline. W szczególności wykorzystywana jest terapia skoncentrowana na przeniesieniu (TFT) opracowana przez Kernberga, która jest specyficzną odmianą psychoterapii psychodynamicznej. Inną metodą o udowodnionej w badaniach skuteczności jest terapia dialektyczno-behawioralna (DBT) opracowana przez Linehan.

Dla osoby cierpiącej na zaburzenie osobowości borderline psychoterapia często stanowi duże wyzwanie i wiąże się z doświadczaniem silnych emocji, które zmieniają się niekiedy z sesji na sesję a czasem wielokrotnie w trakcie trwania tej samej sesji. Trud funkcjonowania w terapii dla osoby z osobowością borderline wynika w dużej mierze z tego, że jednym z głównych obszarów problemowych pacjentów z zaburzeniem osobowości borderline jest funkcjonowanie w relacjach interpersonalnych.

Psychoterapia psychodynamiczna wykorzystywana w leczeniu osobowości borderline w dużej mierze polega na uważnym doświadczaniu relacji pomiędzy pacjentem a terapeutą. Dlatego też, należy oczekiwać, że relacja ta, kluczowa dla procesu zdrowienia, może być niekiedy źródłem dużego dyskomfortu, zwłaszcza w początkowych etapach terapii. Pacjent może czuć się zdezorientowany, zagubiony, zdominowany przez takie emocje jak lęk, złość, a nawet wściekłość, które trudno jednocześnie kontrolować. Pacjenci powinni jednak wiedzieć, że terapeuta jest przygotowany zarówno emocjonalnie, jak i merytorycznie na prowadzenie terapii osób z zaburzeniem osobowości borderline, a w gabinecie terapeutycznym możliwe jest ich wyrażanie. Swobodne doświadczanie tych trudnych emocji w czasie spotkania z psychoterapeutą jest ważną częścią terapii i na dłuższą metę prowadzi to do lepszego samopoczucia pacjenta i przyczynia się istotnie do zdrowienia.


O prowadzonej w PROPSYCHE terapii, oferowanej pomocy psychologicznej i konsultacjach przeczytasz tutaj.

Uwaga

Treści z serwisu www.pro-psyche.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego psychiatrą, psychoterapeutą, psychologiem lub innym specjalistą zdrowia psychicznego. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Właściciel oraz administrator serwisu nie ponoszą żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.

Autor: Łukasz Warchoł

Psycholog, psychoterapeuta, psychoseksuolog, neuropsycholog, pasjonat naukowej psychologii, wykładowca i trener. Często zachodzi w głowę, jak empatycznie uchwycić indywidualność i niepowtarzalność człowieka. Miłośnik gór i wszelakiej, także tej nizinnej, aktywności fizycznej.

2 stycznia 2017